Jumbo België heeft de wind in de zeilen. Uit de bekendmaking van zijn recente halfjaarcijfers blijkt dat de keten in ons land zijn omzet zag groeien met maar liefst 28%. Op like-for-like basis ging het om 14,9%. Ook het marktaandeel bleef niet achter: zo steeg het voor het eerst boven de 2%, al blijft dat cijfer nog vrij beperkt gezien Jumbo als sinds 2019 in ons land is. Het is duidelijk dat de nieuwe strategie die CEO Jesper Højer sinds een half jaar heeft ingezet, zijn vruchten begint af te werpen. Tijd dus voor een gesprek met de nieuwe topman van Jumbo België, Anrico Maat, die deze nieuwe fase bij Jumbo in goede banen moet leiden.
Eerst en vooral gefeliciteerd met uw nieuwe functie als CEO van Jumbo België. U bent ondertussen bijna een half jaar aan de macht. Op welke verwezenlijking die u tot nu toe heeft bereikt, bent u het meeste trots?
Ik denk op de grotere verbinding die ik heb gecreëerd tussen de winkels en de ondernemers. En dus ook op de grotere verbinding tussen de ondernemers en de Jumbo-organisatie, ook vanuit Nederland. Die was er al, maar die heb ik nog verder versterkt.
Dat wordt trouwens mijn belangrijkste opdracht, en dat zit gelukkig ook in mij: om verbinding te maken tussen de ondernemers van Jumbo België en tussen Jumbo in zijn geheel. De bedoeling is om lokaal verbinding te maken en voor meer gesprekken met de ondernemers te zorgen. En dat lukte eigenlijk al heel snel. Er zit heel veel energie in Jumbo België. Dus dat is erg fijn.
U bent een Nederlander, iemand die op de Nederlandse markt al zijn pluimen heeft verdiend, maar in België nog vrij onbekend is. Hoe gaat u het vertrouwen van de Belgen winnen?
Door mezelf te zijn en rustig aan te doen. Dat past ook bij mij: ik hou als leider van een dienend leiderschap. Ik ga altijd over de as van de mens. Dus ik wil de Belgen vooral proberen te overtuigen door gewoon met heel veel respect goed te luisteren en op die manier beweging te creëren. Bij mijn introductie op het Belgische kantoor maakte ik ook het grapje: ik heb twee handicaps. Eén: ik ben een Nederlander, dat kan ik niet veranderen. En twee, ik ben een man. Dus moet ik extra goed tussen de regels door leren luisteren. Dat is voor mij al uitdagend genoeg. Dus ik probeer vooral zo dicht bij mezelf te blijven. Mijn persoonlijke intentie is om Jumbo België elke dag één stapje beter achter te laten dan hoe ik het ‘s ochtends aantrof en dus beetje bij beetje te verbeteren. Het is zeker niet de bedoeling om het roer volledig om te gooien.
Ik moet trouwens toegeven dat ik in de eerste zes maanden vooral zelf het gevoel had dat ik een Nederlander ben die de Belgische markt komt leiden. Die gedachte merkte ik minder bij de mensen om me heen. Ik word enorm welkom geheten en ben echt terechtgekomen in een warm bad. Ik had trouwens al een beetje een band met België. Mijn ouders hebben heel lang in België gewoond, in mijn jeugd. En ooit heb ik mijn allereerste auto bij Cardoen in Antwerpen gekocht. Dus ik had al wel privé een verbondenheid met België, maar professioneel is het voor mij zeker een nieuwe wereld.
Jesper Højer zei dat Jumbo een nieuwe fase ingaat en dat dat vraagt om nieuw leiderschap: wat bedoelt hij daar precies mee en hoe gaat u dit invullen?
Toen Jumbo naar België is gekomen is, moest het zich vooral heel erg bewijzen. We zaten in een start-up fase, waarin veel vertrouwen moest gewonnen worden en veel locaties moesten verworven worden. Heel de Belgische markt, inclusief de politiek en de vastgoedwereld, hield ons goed in het oog en wou weten hoe onze Nederlandse formule het in België zou doen. De afgelopen jaren heeft Jumbo bewezen dat Jumbo België er staat. Het draagt het Jumbo-DNA, met een Nederlandse moeder natuurlijk, maar het is wel een echte Belgische formule. Jumbo mag dan wel een Nederlands familiebedrijf, maar we zijn hier wel om lokaal een verschil te maken.
Nu de start-up fase achter ons ligt, is het trouwens duidelijk: Jumbo België blijft en wil hard doorgroeien. En dat zal ik doen door vooral die verbondenheid met de lokale politiek en de ondernemers te creëren. Ik ben een ondernemer en heb heel veel ervaring met ondernemers. Ik weet dat ze heel verschillend zijn. Dus dat vraagt ook een andere aanpak als je met deze formule vooruit wilt.
Mijn persoonlijke intentie is om Jumbo België elke dag één stapje beter achter te laten dan hoe ik het ‘s ochtends aantrof. Het is zeker niet de bedoeling om het roer volledig om te gooien.
CIJFERS
Hoe vindt u dat Jumbo België het tot nu toe deed en zijn er dingen die u graag anders wil zien?
Ik heb ontzettend veel respect voor wat er met het team van Jumbo België in een korte tijd neergezet is. Ik zie hoe klanten het concept omarmen en dat Jumbo België echt in een hoop harten van de Belgen zit. Dat vind ik heel erg knap.
Mijn bedoeling is om dat alleen nog maar te versterken. Volgens mij is de basis goed. Waar wij nog meer aan kunnen werken, is de bekendheid van het merk, de bekendheid van waar we voor staan, en ervoor zorgen dat we dat gaan opschalen. Met 49 winkels (eind dit jaar) zijn we natuurlijk een relatief kleine speler, maar we beginnen zo langzamerhand wel een grotere impact te maken. En dat is precies ons doel.
We kregen de indruk dat de Belgische tak het goed deed, maar toch is er gekozen voor verandering met de komst van Jesper Højer. Waarom?
Ik denk dat de strategie van België op zich niet veranderd is en die gaan we ook niet aanpassen. Het is meer de versneller in de verbinding. Ik denk dat de strategie voor Jumbo België meer het extrapoleren is van wat we nu gedaan hebben. Het groter maken meer aanzetten. Vanuit verbinding snelheid maken.
In Nederland is de strategie wel verder aangescherpt om nog duidelijker te maken waar we voor staan. In België lukt het al heel goed om de formule onderscheidend neer te zetten, met een heel duidelijke positionering. Die positionering was er wel in Nederland, maar daar hadden we moeite om die goed uit te dragen. België liep in dat opzicht wat voor op Nederland. Ik denk dan ook dat bepaalde elementen in de nieuwe visie dan ook wel vanuit België zijn overgewaaid.
Hoe staat Jumbo België er op dit moment voor?
België staat er heel erg goed voor. Als je kijkt naar like-for-like groei stijgen we bijna met 14,9% en in totaal hebben we bijna 28% omzetgroei. Dat zijn waanzinnig mooie cijfers. Iets wat bovendien nog veel belangrijker is, is dat de Net Promoter Score hier stijgt. De klant weet ons steeds meer te waarderen. Het is belangrijk om vanuit dat fundament verder te bouwen. Jumbo België staat er hartstikke goed voor: de basis is er en nu zijn we bezig om de organisatie langzaam maar zeker stapjes te laten maken om op te kunnen schalen. En verder zoeken we nog hele mooie vestigingspunten en goede ondernemers die dat met ons willen doen.
Hoe kan u die groei verklaren?
Enerzijds door het feit dat de winkels na hun introductie nog sterk blijven groeien. Maar anderzijds ook doordat de Jumbo-formule heel erg goed aansluit bij de Belgische consument. Jumbo België heeft zich heel goed gepositioneerd. En ik denk dat dat echt de ‘sweet spot’ is. Het is de combinatie van onze hyperfocus op een lokaal assortiment, lage prijzen en service. Bijna 30% van ons gamma is lokaal. Dat is een heel groot deel. Als je in onze winkel in Sint-Pieters-Leeuw, in Veurne of in Antwerpen komt: daar vind je een heel ander assortiment. Als formule hebben we de flexibiliteit om in die lokale invulling van de markt te duiken. We kijken echt: in welk marktgebied zitten we? Wat hebben ze daar nodig? En we worden er steeds beter in om de juiste ondernemer op de juiste plek te zetten, waarbij de ondernemer een heel diepe lokale verankering heeft en goed weet wat er in dat specifieke marktgebied nodig is. Ik denk dat we ons daarmee ook onderscheiden ten opzichte van onze collega's in de markt. Natuurlijk hebben we een centrale aansturing, maar we zijn vooral gefocust op hoe we lokaal een verschil kunnen maken.
Jumbo België is sinds 2019 op de Belgische markt, maar heeft maar een marktaandeel van iets meer dan 2%. Hoe komt het dat dit marktaandeel na al die jaren nog vrij beperkt blijft en hoe gaat u dat opkrikken?
Je begint met groei, maar je moet je invechten in een markt. Dat lukt hartstikke goed. Maar uiteindelijk heb je ook het aantal vestigingspunten nodig om je marktaandeel echt te kunnen doen groeien. De Belgische markt is best wel ingewikkeld en competitief.
Het vergunningsstelsel rond sites is best wel taai en dat in combinatie met de vele bezwaren die door concurrenten worden ingediend, remt onze groei af. Als we daar wat lucht zouden krijgen, zou dat wel helpen. Onze formule is sterk: met slechts 48 winkels weten we toch iets meer dan 2% marktaandeel te halen. Maar het is wel onze ambitie om meer vestigingspunten te openen en daarmee ons marktaandeel nog verder te laten groeien. En voor nu doen we dat vanuit een kwalitatieve groei, want alleen de groei van het aantal vestigingspunten is geen doel op zich voor ons als Jumbo.
Jesper Højer gaf aan verlieslatende winkels te willen sluiten in België en Nederland om de marges te beschermen. Wat betekent dit concreet voor de Belgische markt?
Op korte termijn voorzie ik geen sluitingen in België. Ja, we hebben nog wel wat werk in een aantal vestigingspunten. Concreet gaat het om zo’n 3 van de in totaal 48 winkels, waar we nog een slag te maken hebben. Daar moeten we de lokale invulling nog beter doen, of sterker ondernemen. Maar daar gaat het dus om de winkel te verbeteren, niet om een sluiting.
Onze winkels in België bestaan relatief korter dan in Nederland en zijn ook met een goede start neergezet. In Nederland, waar de winkels al veel langer bestaan, is het nodig om wat kritischer te kijken naar de markt die daar sterk veranderd is. Vroeger werkten hele kleine winkels heel goed, bijvoorbeeld, maar dat is in Nederland nu anders. Al hebben we natuurlijk niet enkel grote winkels nodig. Zo is onze winkel in het Belgische Mortsel bijvoorbeeld 1.000 m2, wat relatief klein is, maar die is super succesvol.
EXPANSIE
Uw voorganger slaagde er niet in om de doelstelling van 100 Belgische winkels binnen vijf jaar waar te maken. Waar liep het volgens u mis en is dit een doelstelling die u ook koestert?
Ik denk dat het getal 100 een heel groot ding is geworden. In de basis heb ik weinig met het getal, maar ik denk dat het meer ging om de gedachte: wij willen hier in België serieus groeien, en dat is gelukt. Niet in het tempo van die 100 winkels, maar ik denk ook niet dat dat zo belangrijk is. Wat Peter heel goed gedaan heeft, is duidelijk maken dat wij een hele grote ambitie hebben. Daarmee wist ook iedereen dat wij wilden groeien, of dat nou vastgoedpartijen of gemeentes zijn.
Vandaag de dag staat de teller op 48. Nummer 49 komt er binnenkort aan. Hadden we verder willen staan? Ja. Was 100 het doel op zich? Nee. En dat is voor nu ook niet het geval. Ik zal het niet zo hard roepen. Ik zal wel blijven roepen dat wij gaan voor groei. En als het kan, ook een snellere groei. Maar dan meer vanuit onze energie en het succes dat we vandaag hebben. De Belgische consument, die al wat langer bij ons is, wordt fan en dat gun ik nog meer consumenten.
Binnenkort hebben we 49 winkels. Hadden we verder willen staan? Ja, al was 100 geen doel op zich.
We zijn trouwens best wel kritisch als het aankomt op acquisities. Wij openen echt niet elk vestigingspunt dat ons aangeboden wordt. We gaan voor een gezonde groei: zowel op financieel vlak, als wat onze langetermijnvisie betreft.
Wat zijn uw ambities voor de Belgische markt?
Qua expansie heb ik geen specifiek aantal winkels in gedachten. Het gaat zo snel of zo langzaam als het kan. In die zin is het ongelimiteerd om te kunnen groeien. Als ik een paar jaren vooruitkijk hoop ik wel dat we met de helft gaan groeien. Dus als Jumbo België over een paar jaar ergens tussen de 75 en 100 winkels heeft, dan zou dat ideaal zijn. Het getal op zich is minder belangrijk dan de kwalitatieve groei. De 50ste winkel komt er trouwens waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2027 aan. Waar hou ik nog liever voor mezelf, maar voor mij is het wel een vliegwiel om de versneller aan te zetten.
Voor ons is het idee nu om ervoor te zorgen dat onze organisatie goed is ingericht op de overstap van de start-up naar de scale-up fase. Dat zijn we al wel natuurlijk, maar daar kunnen we nog slagen in maken. En verder moeten we nog zoeken naar een aantal vestigingspunten. Aan de ene kant zullen wij natuurlijk gewoon groeien vanuit onze acquisities die we nu doen. En op termijn hoop ik dat als er in de Belgische markt een consolidatieslag komt, we daarop mee zouden kunnen meeliften. Dat zou erg mooi zijn.
Verwacht u die consolidatieslag dan?
Ja. De Belgische markt is een heel competitieve markt, die heel erg vol zit en waar een aantal spelers het best wel heel erg zwaar hebben. Ik geloof dat als je doet wat de consument echt wil, je een langetermijntoekomst hebt. Dat zien wij nu bij Jumbo België.
Ik voorzie wel dat er een aantal andere spelers wat minder dicht bij hun core zullen blijven of minder zullen doen wat de Belgische consument wil, en daar ontstaan voor ons kansen. De situatie bij Carrefour houden we bijvoorbeeld nauwlettend in de gaten. We zijn ook met allerlei ondernemers en franchisenemers in gesprek, bij allerlei supermarktketens, dat hoort ook bij mijn taak om verbindingen te leggen en te willen groeien.
In Nederland bent u ook gegroeid vanuit consolidaties.
Dat klopt. Consolidaties zitten in de geschiedenis van Jumbo Nederland en hebben ervoor gezorgd dat we in Nederland echt gegroeid zijn. Toen we trouwens de twee grootste overnames in Nederland hebben gedaan, namelijk die van Super de Boer en C1000, was ik voorzitter van de franchisevereniging. Dus ik heb die hele groei en impact van dichtbij meegemaakt. Daardoor weet ik dat cultuur, DNA en samenwerking veel belangrijker zijn dan pure Excel-cijfers. Dat een succesvolle integratie, overname of groei altijd over de menselijke as gaat.
Is er binnen uw expansieplannen ook nog plaats voor een Jumbo Foodmarkt?
Zeker. Onze Foodmarkt in Gent draait heel goed, ondanks dat daar nog heel veel ontwikkelingen in het gebied erom heen zitten. Dus er is zeker nog plaats voor een aantal Foodmarkten in België, al is dat niet onze eerste prioriteit. Op de korte termijn willen we vooral groeien vanuit bestaande winkels, dus ons Jumbo-format en mogelijk ook ons City-format.
Dat we minder inzetten op onze Foodmarkten heeft te maken met de volwassenheid en de stabiliteit rond het opschalen. Een Foodmarkt vraagt ook heel veel managementcapaciteit. Daar worden we steeds beter in, ook vanuit Nederland. Maar eerst willen we het concept in Nederland helemaal op punt krijgen, vooral we dat hier volop uitrollen.
De expansie beperkt zich tot nu toe uitsluitend tot Vlaanderen en de Brusselse rand. Wanneer zal Jumbo de oversteek maken naar het Franstalige landsdeel?
Voor de komende drie jaar voorzie ik dat zeker niet. Dat heeft te maken met complexiteit. Ik denk dat we nog genoeg ruimte hebben om in Vlaanderen te groeien. Bovendien willen we groeien vanuit onze eigen lokale kracht en die uitbreiding naar het Franstalige landsgedeelte vraagt heel veel capaciteit op het vlak van private labels, ontwikkeling van onze productrange, IT, … Het is een fantastische markt, en als ondernemer zou ik er morgen willen starten, maar in deze fase van onze groei doen we dat nog niet.
FRANCHISE
Jumbo verzelfstandigde recent zijn allereerste Belgische filiaal in Pelt naar een franchisemodel. Is dit een teken dat geïntegreerde winkels in België niet rendabel te krijgen zijn?
Nee, zeker niet. We hebben hele succesvolle eigen winkels. Denk bijvoorbeeld aan Ninove, Beveren, … Vanuit die groeistrategie willen we groeien met sterke ondernemers. In dit geval zijn Ralf en René bekende Jumbo-ondernemers. Ze hebben bijvoorbeeld een ontzettend succesvolle winkel in Bree. Zij zorgen voor een echte toegevoegde waarde. Rekening houdend met het marktgebied hebben we daarom besloten om de winkel aan hen te verkopen. Of dat wilt zeggen dat heel ons Belgische netwerk 100% franchise wordt? Dat is geen doel op zich. We kijken naar het marktgebied en wie de ultieme ondernemer is om te zorgen voor lokale verbinding. Dat kan door een filiaal te verkopen aan een ondernemer of door een ondernemer naar een ander marktgebied te verhuizen. Er zijn allerlei variaties mogelijk.
U bent zelf ondernemer geweest en wil meer inzetten op franchise: hoe gaat u dat concreet aanpakken?
Door gesprekken te hebben met de ondernemers. Ik ga heel goed kijken wie er uit een specifiek gebied komt en de ondernemer maximaal challengen om te gaan voor lokale verbondenheid, beschikbaarheid en versheid.
Hoe gaat u Belgische franchisenemers overtuigen, nu bijna de hele Belgische foodretailmarkt op zoek is naar franchisenemers?
Door echt de taal van de ondernemer te spreken. Ik denk dat Jesper Højer mij daarom ook heeft gevraagd voor deze functie. Ik ben een ondernemer en ik ga ondernemers laten zien dat je bij ons veel vrijheid krijgt om echt te ondernemen. Wij zijn geen keiharde franchiseformule, maar zoeken altijd naar een samenwerking. Bovendien hebben we ons verdienmodel significant verbeterd, iets waar we sowieso nog een ontwikkeling in gaan maken. Het is de combinatie van die ondernemersvrijheid met een heel gezond verdienmodel, en met een formule die laat zien dat ze staat voor groei en voor continuïteit, dat maakt dat ondernemers enthousiast worden om bij ons aan de slag te gaan.
Of heel ons Belgische netwerk 100% franchise wordt? Dat is geen doel op zich. We kijken naar het marktgebied en wie de ultieme ondernemer is om te zorgen voor lokale verbinding.
Zondagsopeningen zijn in België de nieuwe norm geworden. Hoe kijkt u hiernaar?
Voor mij is het noch een vloek noch een zegen. Wij zijn er om de wens van de consumenten te vervullen. En kennelijk is er een behoefte aan, want als die er niet was, dan draaiden we geen omzet. Zondag wordt een steeds belangrijkere omzetdag ook in België. Ik heb dat eerder natuurlijk al in Nederland gezien, ook zelf als ondernemer. En die trend zie ik hier in België nu ook. Voor mij is het belangrijkste dat we maximaal inspelen op de behoeften van de klant, want die staan centraal bij ons en hem willen wij fan maken. En als de klant behoefte heeft aan winkelen op zondag, dan proberen we daar gehoor aan te geven.
In Nederland hebben we 15 jaar geleden trouwens al de discussie gevoerd die nu in België heerst: namelijk dat een extra shoppingdag al dan niet nuttig is omdat een consument zijn budget maar één keer kan uitgeven. Maar wat je vooral ziet is dat het shoppingpatroon verandert. Waar wij vroeger de weekboodschappen in het weekend deden, zie je nu dat de zondagsopening in Nederland ervoor heeft gezorgd dat er een meer constante flow is. Mensen gaan nu zaterdag bijvoorbeeld sporten, en ze stellen het boodschappenmoment uit naar een ander moment. Daarnaast zie je dat mensen meer thuis eten, nu het leven wat duurder wordt, en dus zondag wat bijzonders maken.
PROMO/PRIJSPOSITIONERING
Sinds de komst van Jesper Højer is het aantal promoties bij Jumbo bijna verdubbeld. Vorige week lanceerden jullie ook een grote 1+1-actie. Willen jullie je mengen in de grote promotiestrijd die woedt op de Belgische markt, met Albert Heijn aan kop?
Nee, we zullen zeker niet de grootste en hardste aanjager worden van de promoties. De markt verandert en promoties zijn een belangrijker onderdeel aan het worden. Dus die trend volgen we wel. Maar wij zullen daar geen koploper in worden. Wij gaan ook niet voor de allerlaagste prijs, wel voor een algemene lage prijs. Wij willen elke dag lage prijzen, en het grootste assortiment en promo’s zijn een onderdeel van die positionering. We gaan dus niet groeien dankzij promoties, maar vanuit lokaal sterke winkels.
Uit het recente zomerrapport van YouGov blijkt dat Albert Heijn opnieuw de favoriete regionale retailer is van de Belgen, voor Jumbo). Hoe komt het dat Jumbo wegzakt van de eerste plaats?
Dat staat keurig in het rapport. Enerzijds is het goede nieuws dat wij de afgelopen tijd in de positionering echt de juiste snaar geraakt hebben. Onze promo/prijspositionering wordt helemaal herkend en daarop hebben we gewonnen. Dus de basis zit goed. Anderzijds hebben we qua beschikbaarheid en netheid een punt verloren. Dat vind ik niet fijn, want de tweede plek is geen plek. Om die tweede plek in de toekomst te vermijden moet we onze goede positionering behouden en gewoon “beter gaan voetballen”. Dus gewoon nog scherper zijn in onze executie in de winkels.
Waar wilt u over vijf jaar staan?
Over vijf jaar hoop ik dat we met de formule veel meer Belgische harten hebben kunnen veroveren. En dat zelfs met mij als Nederlandse CEO, – al voel ik mij hier zeker niet zo –Jumbo België uitgroeit tot dé Belgische supermarkt, die gedreven wordt door de kracht van Jumbo. De bedoeling is dat we Nederland volgen waar het kan. Bijvoorbeeld als het gaat om supply chain, IT-systemen, allerlei goed uitgedachte processen … Maar dat we zelf vooral energie steken in wat ons onderscheidt, zoals ons lokale assortiment. Door die splitsing beter te maken, kunnen wij het onderscheid van Jumbo België in de Belgische markt ook groter en zichtbaarder maken.
Nog een laatste vraag: wanneer is uw job als CEO van Jumbo België geslaagd?
Als deze visie tot groei leidt en het lukt om de positionering van vandaag op een lange termijn door te trekken. Dat Jumbo België niet meer als Nederlandse supermarkt die België komt veroveren wordt gezien, maar Nederland eigenlijk ondergeschikt is vanuit de Belgische markt gezien. En dat Jumbo België zijn eigen plek heeft verdiend op de Belgische markt. Dat heeft het al gedaan, maar ik wil ervoor zorgen dat dat ook gezien wordt.
