Winkeldiefstal is een hardnekkig probleem. De afgelopen jaren (2023 en 2024) steeg het aantal naar ruim 24.000, blijkt uit cijfers van de federale politie. Een forse stijging tegenover de 19.000 gerapporteerde diefstallen in 2021. Onder meer de opmars van zelfscankassa’s zorgen voor een toename. Volgens buurtsuper.be verliezen uitbaters meer dan 1% van hun omzet door winkeldieven. Volgens Luc Cooman, voorzitter van de vzw Preventie en Veiligheid, een koepelorganisatie die de strijd tegen diefstal bij retailers coördineert, is er na twee à drie jaar een derde meer diefstallen in winkels waar een selfscansysteem geïntroduceerd werd.
Compensatie voor handelaars
De regering wil de getroffen winkeliers nu helpen door de bestaande lik-op-stuk-boetes deels aan hen uit te keren. Het onderzoekt de mogelijkheid om winkeliers een forfaitaire vergoeding te geven die betaald worden door de dader. Dat moet een compensatie betekenen voor de lasten die ze hebben bij het afhandelen van een diefstal, zoals aangifte doen en personeel inzetten. Dat staat in het nieuwe KMO-plan van minister van Middenstand Eléonore Simonet (MR). Die boetes bestaan sinds 2022. De politie kan meerderjarige winkeldieven daarbij een onmiddellijke minnelijke schikking opleggen tot 350 euro. “Met deze maatregel willen we winkeliers aanmoedigen om aangifte te doen en hen een vergoeding bieden voor hun tijd en inspanningen”, zegt het kabinet van minister van Middenstand Eléonore Simonet. Vooral daar ligt op dit moment het probleem: in de praktijk zouden winkeliers in slechts 10% van de gevallen aangifte doen.
Vragen om tas te openen
Het is niet de enige maatregel tegen winkeldiefstal in het KMO-plan van Simonet. De regering zal ook de Wet Private Veiligheid aanpassen, zodat handelaars de klant mogen vragen spontaan handtassen, rugzakken, ... te openen voor controle. De handelaar riskeert geen sancties wanneer de klant vrijwillig op dat verzoek ingaat, zoals nu wel het geval is. Klanten kunnen wel nog altijd weigeren om op dat verzoek in te gaan.
Verschillende systemen om diefstal aan te pakken
Bij buursuper.be toont gedelegeerd bestuurder Luc Ardies zich voorzichtig positief over de maatregelen van minister Simonet. De organisatie rolde bij het begin van dit jaar een eigen systeem uit tegen winkeldiefstal, waarbij dieven een dading van 181 euro moeten betalen. “Verschillende supermarkten hebben zich hierop al ingeschreven. Onze regeling kan naast de maatregel van de minister bestaan. Er zijn nu eenmaal veel politiezones waar er niet genoeg mankracht is om van winkeldiefstal een prioriteit te maken. Dat is de grote meerderheid zelfs. We zijn daarnaast blij met het feit dat handelaars klanten kunnen vragen om hun hand- of rugtas te openen. Er zijn supoermarkten die daarvoor een boete kregen, in uitzonderlijke gevallen zelfs tot 4.000 euro.”
Supermarkten met geldautomaten
Nog een belangrijke maatregel voor handelaars is dat ze in de toekomst geldautomaten zullen mogen installeren. “Supermarkten die ze in het verleden voorzagen om hun klanten extra service aan te bieden, moesten die weghalen omdat het transport van automaat naar kassa als geldtransport aangemerkt werd. Dat wordt nu aangepast en daar zijn we blij om”, zegt Ardies. “Er zijn steeds minder geldautomaten te vinden. Voor supermarkten is het een service die ze aan klanten kunnen aanbieden.” De regering wil er ook voor zorgen dat handelaren makkelijk hun kasoverschotten op een vlotte en veilige manier kunnen storten in een automaat. “De regering zal in overleg met de sector nagaan hoe het aantal bankautomaten dat stortingen accepteert, kan worden verhoogd boven het minimum dat in het protocol is vastgelegd, met name in commerciële centra.”
