Crowdfunding en de Vlaamse Winwinlening kunnen een interessante aanvulling vormen op de eigen middelen en bankfinanciering van een franchisenemer. Bovendien levert zo’n campagne meer op dan geld alleen. Een lokale ondernemer kan al vóór de opening een community van klanten, ambassadeurs en fans opbouwen.
La Patate haalt in recordtempo geld op
La Patate, het frituurconcept van Average Rob en ondernemers Gilles Mattelin en Jorn Vanysacker, lanceerde een crowdlendingcampagne om zijn verdere groei te financieren.
Particulieren konden via het crowdfundingplatform Winwinner vanaf 500 euro investeren. Daarbij werd gewerkt met een achtergestelde crowdlening en een achtergestelde Winwinlening. Het minimumdoel van 500.000 euro werd bijzonder snel bereikt. Kort na de lancering liep het opgehaalde bedrag volgens de berichtgeving al richting 900.000 euro.
Investeerders krijgen niet alleen een financiële vergoeding. La Patate betrekt hen ook bij de ontwikkeling van het concept, laat hen meedenken over nieuwe locaties en menu-opties en beloont hen onder meer met een persoonlijke frietkaart, events en merchandise.
Het toont aan dat crowdfunding tegelijk een financierings- én marketinginstrument kan zijn.
Is crowdfunding interessant voor een franchisenemer?
Ja. Crowdfunding kan kandidaat-franchisenemers helpen om een deel van de totale investering voor hun vestiging te financieren.
Een franchisenemer heeft doorgaans kapitaal nodig voor:
- het instaprecht;
- de inrichting van het pand;
- machines en professioneel materiaal;
- de eerste voorraad;
- de huurwaarborg;
- marketing rond de opening;
- werkkapitaal voor de eerste maanden.
Die investering wordt meestal samengesteld uit verschillende financieringsbronnen. De kandidaat brengt eigen middelen in, de bank financiert een gedeelte en eventueel kan een PMV-waarborg of achtergestelde lening het dossier versterken.
Crowdfunding of een Winwinlening kan een bijkomend onderdeel van die financiële mix vormen. Het opgehaalde geld kan bovendien als achtergestelde financiering worden beschouwd. Daardoor kan het, afhankelijk van het dossier en de beoordeling door de bank, de financiële structuur van de franchisenemer versterken.
Crowdfunding vervangt een degelijk financieel plan of voldoende eigen middelen niet. Het is vooral een aanvullende financieringsbron.
Wat is een Winwinlening?
Met een Winwinlening kan een Vlaamse kmo maximaal 300.000 euro lenen bij particulieren. Eén particuliere kredietgever kan maximaal 75.000 euro uitlenen.
Het gaat om een achtergestelde lening met een looptijd van vijf tot tien jaar. Voor Winwinleningen die in 2026 worden afgesloten, bedraagt de rente volgens VLAIO minimaal 2,25 en maximaal 4,5 procent.
De particuliere kredietgever krijgt daarnaast jaarlijks een Vlaams belastingkrediet van 2,5 procent op het gemiddelde uitstaande kapitaal. Wanneer de onderneming de lening onder de wettelijke voorwaarden niet kan terugbetalen, kan de kredietgever recht hebben op een eenmalig belastingkrediet van 30 procent op het verloren kapitaal.
Een Winwinlening blijft evenwel een investering met risico. Het belastingkrediet compenseert nooit het volledige mogelijke verlies.
Van investeerders naar klanten en ambassadeurs
Voor een franchisenemer heeft crowdfunding een bijzonder bijkomend voordeel: de investeerders bevinden zich vaak in de directe omgeving van de toekomstige vestiging.
Mensen investeren niet alleen in een financieel dossier. Ze investeren ook in de ondernemer, het lokale verhaal en een handelszaak die ze zelf willen bezoeken.
Daardoor kunnen investeerders uitgroeien tot:
- eerste klanten;
- lokale ambassadeurs;
- mond-tot-mondreclame;
- deelnemers aan de openingsactie;
- volgers op sociale media;
- een bron van lokale contacten en aanbevelingen.
Een klassieke lening zorgt voor financiering. Een goed opgebouwde crowdfundingcampagne kan tegelijk financiering, zichtbaarheid en klantenbinding creëren.
Dat sluit bijzonder goed aan bij franchising. Hoewel de naam en formule nationaal of internationaal bekend kunnen zijn, blijft iedere franchisevestiging sterk lokaal verankerd. De franchisenemer is het gezicht van de zaak en bouwt relaties op met klanten, verenigingen en ondernemers uit de regio.
Een campagne kan ervoor zorgen dat tientallen of zelfs honderden mensen zich al bij de vestiging betrokken voelen vóór de deuren opengaan.
Welke stappen moet een kandidaat-franchisenemer volgen?
1. Bereken de volledige investering
Breng niet alleen het instaprecht en de inrichting in kaart. Hou ook rekening met btw, huurwaarborg, voorraad, openingsmarketing en voldoende werkkapitaal.
2. Bepaal de financieringsmix
Maak een duidelijk onderscheid tussen:
- eigen middelen;
- bankfinanciering;
- eventuele PMV-financiering of -waarborg;
- leasing;
- Winwinleningen;
- andere vormen van crowdlending.
Bespreek vooraf met de bank hoe zij de achtergestelde financiering in haar kredietanalyse behandelt.
3. Stem het plan af met de franchisegever
Een crowdfundingcampagne gebruikt doorgaans de merknaam, beelden, producten en toekomstplannen van de franchiseformule. De franchisenemer moet daarom vooraf toestemming en duidelijke afspraken krijgen van de franchisegever.
4. Kies de juiste financieringsvorm
Een Winwinlening is niet hetzelfde als iedere andere crowdlening. De voorwaarden, looptijd, rente, fiscale voordelen en mogelijke risico’s verschillen.
Laat vooraf controleren welke structuur past bij de onderneming, het gezochte bedrag en de potentiële investeerders.
5. Bouw een overtuigend lokaal verhaal
Investeerders willen weten:
- wie de lokale ondernemer is;
- waarom die voor het franchiseconcept kiest;
- waar de vestiging komt;
- hoeveel de totale investering bedraagt;
- waarvoor het opgehaalde geld wordt gebruikt;
- welke ervaring en ondersteuning aanwezig zijn;
- hoe en wanneer de lening wordt terugbetaald;
- welke risico’s aan de investering verbonden zijn.
Transparantie is hierbij belangrijker dan een overdreven optimistische verkoopboodschap.
6. Activeer de lokale community
Een succesvolle campagne begint meestal bij het eigen netwerk: familie, vrienden, zakenrelaties, leveranciers, lokale ondernemers en toekomstige klanten.
Daarna kan de campagne breder worden verspreid via sociale media, lokale pers, verenigingen, evenementen en de communicatiekanalen van de franchisegever.
7. Maak van investeerders blijvende ambassadeurs
De relatie stopt niet zodra het geld is opgehaald. Informeer investeerders over de verbouwing, de voorbereidingen, het team en de openingsdatum.
Werk eventueel met voordelen zoals:
- een previewavond;
- een uitnodiging voor de officiële opening;
- een investeerderskaart;
- productvoordelen;
- exclusieve proeverijen;
- jaarlijkse community-events.
De voordelen moeten juridisch, financieel en operationeel correct worden uitgewerkt, maar kunnen de band met de lokale vestiging aanzienlijk versterken.
Welke rol kan de franchisegever spelen?
De franchisegever kan een crowdfundingcampagne veel geloofwaardiger en professioneler maken.
In de eerste plaats kan hij betrouwbare informatie bezorgen over het concept, de investeringsstructuur en de prestaties van vergelijkbare vestigingen. Dat helpt de kandidaat om een realistisch financieel plan en een overtuigend informatiedossier op te stellen.
Daarnaast kan de franchisegever:
- de kandidaat en de gekozen locatie valideren;
- correcte merkbeelden en communicatiematerialen aanbieden;
- de campagne delen via de eigen kanalen;
- voorbeelden van bestaande vestigingen aanbrengen;
- operationele begeleiding toelichten;
- gepaste voordelen voor investeerders helpen ontwikkelen;
- uniforme juridische en communicatieve richtlijnen opstellen;
- kandidaten in contact brengen met gespecialiseerde financiële partners.
De franchisegever mag daarbij geen rendement garanderen of de risico’s minimaliseren. De campagne moet duidelijk maken dat de lening wordt aangegaan door de lokale onderneming en dat investeren altijd risico’s inhoudt.
Voor franchiseformules die regelmatig nieuwe vestigingen openen, kan het interessant zijn om een herhaalbaar crowdfundingmodel te ontwikkelen. Iedere nieuwe franchisenemer krijgt dan een professioneel kader, terwijl de campagne lokaal en persoonlijk blijft.
Crowdfunding als onderdeel van een bredere financieringsmix
De kracht van crowdfunding zit niet noodzakelijk in de financiering van de volledige franchise-investering. Het instrument is vooral interessant als onderdeel van een bredere mix van eigen middelen, bankkrediet, leasing en ondersteunende financieringsmaatregelen.
Een campagne kan het ontbrekende gedeelte van het financieringsplan helpen invullen en tegelijk aantonen dat er lokaal belangstelling bestaat voor de nieuwe vestiging.
Dat lokale draagvlak biedt geen garantie op commercieel succes, maar kan wel een positief signaal zijn naar banken, verhuurders, de franchisegever en andere financiële partners.
Veelgestelde vragen over crowdfunding en de Winwinlening
Kan ik met een Winwinlening een franchise financieren?
Ja. Een Vlaamse kmo kan een Winwinlening gebruiken voor investeringen en werkkapitaal, waaronder in principe ook de opstart of overname van een franchisevestiging. De onderneming en kredietgevers moeten wel aan alle voorwaarden voldoen.
Hoeveel kan een franchisenemer ophalen via Winwinleningen?
Een onderneming kan via één of meerdere Winwinleningen maximaal 300.000 euro ophalen. Per particuliere kredietgever geldt een maximumbedrag van 75.000 euro.
Kan crowdfunding de eigen inbreng vervangen?
Meestal niet volledig. Banken en franchisegevers verwachten doorgaans dat de franchisenemer zelf voldoende eigen middelen investeert. Crowdfunding kan wel een aanvullend of achtergesteld onderdeel van de financieringsmix vormen.
Wat is het voordeel voor de lokale investeerder?
De investeerder ontvangt de afgesproken rente. Bij een correct geregistreerde Winwinlening kan daar een jaarlijks Vlaams belastingkrediet van 2,5 procent bijkomen. De investering blijft risicovol, omdat het om een achtergestelde lening gaat.
Moet een franchisegever toestemming geven?
Wanneer de campagne de merknaam, beelden of commerciële informatie van de franchiseformule gebruikt, is voorafgaande afstemming met de franchisegever noodzakelijk. De franchiseovereenkomst kan bovendien specifieke communicatie- en financieringsvoorwaarden bevatten.
Begeleiding voor franchisegevers en franchisenemers
Crowdfunding en de Winwinlening bieden interessante mogelijkheden, maar vragen een goede voorbereiding. De financieringsvorm moet passen bij de totale investering, de afspraken met de bank en de voorwaarden van de franchiseformules.
“Franchisegevers kunnen hierin een veel belangrijkere rol gaan spelen. Door kandidaten correcte cijfers, professionele communicatiematerialen en een duidelijk financieringskader aan te bieden, helpen ze niet alleen om kapitaal op te halen. Ze zorgen er ook voor dat een nieuwe franchisenemer al vóór de opening een lokale community en fanbase rond zijn vestiging kan bouwen. Dat is een bijzonder sterke combinatie van financiering en lokale marketing,” besluit Nick Boury, franchise-expert bij Franchise.be.
Kandidaat-franchisenemers en franchisegevers met vragen over crowdfunding, de Winwinlening of de financiering van een franchisevestiging kunnen bij Nick Boury en Franchise.be terecht voor gespecialiseerd advies.
