Waar we eerder al de basisprincipes en de voorbereiding op de nieuwe meerwaardebelasting bespraken, brengt deze circulaire meer duidelijkheid over een aantal concrete situaties. Denk aan de inbreng van aandelen in een maatschap, interne meerwaarden, cryptoactiva en de bewijslast van de aanschaffingswaarde.
Hieronder zetten we de belangrijkste verduidelijkingen op een rij.
Inbreng van financiële activa in een maatschap
De maatschap is een veelgebruikte structuur binnen familiale vermogens- en bedrijfsplanning. Tot voor kort bestond onzekerheid over de vraag of de inbreng van financiële activa in een maatschap aanleiding kon geven tot de nieuwe meerwaardebelasting.
De circulaire verduidelijkt wanneer er al dan niet sprake is van een belastbaar moment.
Inbreng van identieke activa
De loutere inbreng van identieke financiële activa, zoals aandelen van de familievennootschap, in een maatschap die als controlevehikel fungeert, wordt niet beschouwd als een verwezenlijking van een meerwaarde. Op het moment van de inbreng is dus geen meerwaardebelasting verschuldigd.
Toetreding of uitonverdeeldheidtreding
Ook het inbrengen van financiële activa in een onverdeeldheid of het later uit een onverdeeldheid halen ervan leidt in principe niet tot belastingheffing, zolang er geen impliciete ruil van financiële activa plaatsvindt.
Is er bij een latere toetreding van een maat of bij een verdeling wel sprake van een impliciete ruil van het ene financieel actief voor het andere? Dan ontstaat een gedeeltelijke overdracht die wel belastbaar kan zijn.
Meer duidelijkheid over interne meerwaarden
Voor zogenaamde interne meerwaarden geldt een verhoogd belastingtarief van 33% in plaats van het standaardtarief van 10%. Dat regime is van toepassing wanneer aandelen worden verkocht aan een vennootschap waarover de verkoper zelf rechtstreeks of onrechtstreeks een vorm van controle behoudt.
Omdat hierover veel vragen rezen bij herstructureringen en overnames, verduidelijkt de circulaire de draagwijdte van dit begrip.
De controlevereiste blijft doorslaggevend
Van een interne meerwaarde is alleen sprake wanneer de verkopende aandeelhouder, alleen of samen met zijn naaste familie, controle uitoefent over de verkrijgende vennootschap of holding.
Verkoop aan een investeringsfonds
Verkoopt een oprichter zijn aandelen aan een investeringsfonds dat de meerderheid van de aandelen verwerft, terwijl hij zelf slechts met een minderheidsbelang herinvesteert in de bovenliggende structuur? Dan valt die verrichting niet onder het verhoogde tarief van 33%.
Management Buy-Out (MBO)
Ook bij een Management Buy-Out geldt het regime van interne meerwaarden niet wanneer het management de meerderheid van de aandelen in het overnamevehikel verwerft en de verkoper hoogstens een minderheidsbelang behoudt of verwerft.
Familiale opvolging
De circulaire bevestigt bovendien uitdrukkelijk dat het regime van interne meerwaarden niet van toepassing is wanneer ouders hun aandelen overdragen aan hun kinderen of aan de holdings van hun kinderen in het kader van een familiale opvolging.
Cryptoactiva niet automatisch speculatief belast
Bij veel cryptobeleggers leefde de vrees dat gerealiseerde meerwaarden automatisch als speculatief of abnormaal vermogensbeheer zouden worden beschouwd, waardoor het tarief van 33% van toepassing zou zijn.
De circulaire maakt duidelijk dat dit niet automatisch het geval is.
Voor de beoordeling houdt de fiscus rekening met verschillende elementen, waaronder:
- het aandeel van cryptoactiva binnen het totale financiële vermogen van de belastingplichtige;
- het al dan niet aanwenden van leningen of andere vormen van financiering voor de aankoop;
- het gebruik van trading bots of geautomatiseerde handelssoftware.
Geen van deze elementen is op zichzelf voldoende om speculatie aan te nemen. Alleen een combinatie van meerdere bezwarende factoren kan leiden tot een kwalificatie als speculatief beheer.
Voor de doorsnee belegger betekent dit dat gerealiseerde meerwaarden op crypto in principe belastbaar blijven tegen het gewone tarief van 10%.
Wat als je de aanschaffingswaarde niet kunt bewijzen?
De wet bepaalt dat wanneer de oorspronkelijke aanschaffingswaarde van een financieel actief niet kan worden aangetoond, deze geacht wordt nul te bedragen. Daardoor zou de volledige verkoopprijs belastbaar worden.
De circulaire brengt hier een belangrijke nuancering aan.
De nul-fictie is een uitzonderingsmaatregel
Volgens de fiscus geldt deze regeling enkel als ultimum remedium (laatste redmiddel) en is ze in hoofdzaak bedoeld voor financiële activa die na 31 december 2025 zijn verworven.
Activa in bezit vóór 1 januari 2026
Kun je met de gebruikelijke bewijsmiddelen (uitgezonderd de eed) aantonen dat je het financieel actief al vóór 1 januari 2026 bezat, dan mag je uitgaan van de waarde op het fotomoment van 31 december 2025.
In dat geval vormt het ontbreken van het bewijs van de oorspronkelijke aankoopprijs van vóór die datum geen probleem.
Extra verduidelijking over het fotomoment van 31 december 2025
Ook over het fotomoment bevat de circulaire bijkomende praktische richtlijnen.
Zo is in de bijlage een overzicht opgenomen van de referentiewaarden voor goud en goudmunten in verschillende valuta.
Daarnaast bevestigt de fiscus dat belastingplichtigen met een beleggingsportefeuille in vreemde valuta mogen uitgaan van de laatste slotkoers op 31 december 2025 die door hun eigen financiële instelling wordt gehanteerd.
Besluit
Met deze circulaire biedt de FOD Financiën eindelijk meer duidelijkheid over een aantal belangrijke praktische vragen rond de nieuwe meerwaardebelasting, in het bijzonder met betrekking tot herstructureringen, maatschappen, crypto en de bewijslast van de aanschaffingswaarde.
Toch blijft de fiscale behandeling afhankelijk van de concrete feiten en omstandigheden. Een correcte inventarisatie van je portefeuille op 31 december 2025 en een grondige analyse van geplande overdrachten of herstructureringen blijven daarom essentieel.
Onze fiscalisten bekijken graag samen met jou welke impact de nieuwe meerwaardebelasting heeft op jouw situatie en hoe je onaangename fiscale verrassingen kunt vermijden.
