Een fusie tussen vennootschappen: meer dan een juridische procedure
Er zijn verschillende redenen waarom ondernemingen een fusie tussen vennootschappen overwegen. Denk bijvoorbeeld aan:
- schaalvoordelen realiseren
- kostenstructuren optimaliseren
- complementaire activiteiten bundelen
- een groepsstructuur vereenvoudigen
In de praktijk blijkt echter dat een fusie meer inhoudt dan enkel de vennootschapsrechtelijke stappen volgen. Verschillende elementen verdienen extra aandacht om een vlotte en volledige overgang te garanderen.
Hieronder bespreken we enkele belangrijke aandachtspunten.
Contracten
Lopende contracten van de over te nemen vennootschap gaan in principe automatisch over bij een fusie.
Toch kunnen sommige contractuele bepalingen de overdracht bemoeilijken. Zo kunnen contracten bijvoorbeeld:
- een change-of-control clausule bevatten die de andere partij het recht geeft het contract te beëindigen;
- vereisen dat de andere contractspartij vooraf toestemming geeft voor de overdracht;
- sterk verbonden zijn met de identiteit van de oorspronkelijke vennootschap, waardoor overdracht niet vanzelfsprekend is.
Ook kredietovereenkomsten verdienen bijzondere aandacht. Die bevatten vaak bepalingen die bij een fusie geactiveerd worden, zoals een heronderhandeling van kredietvoorwaarden of zelfs vervroegde terugbetalingsverplichtingen.
Onroerende goederen
Wanneer bij een fusie onroerende goederen worden overgedragen, is er vaak bijkomende documentatie nodig.
Voor onroerende goederen in Vlaanderen moet je bijvoorbeeld rekening houden met bodemattesten en asbestattesten (voor gebouwen die dateren van vóór 2001).
Daarnaast is het belangrijk om na te gaan of er voorkooprechten bestaan. Overheden of bepaalde derden kunnen zo’n recht hebben, waardoor de overdracht vertraagd kan worden of in sommige gevallen zelfs niet kan doorgaan.
Personeel
Heeft de over te nemen vennootschap personeel in dienst? Dan moet je ook rekening houden met specifieke arbeidsrechtelijke regels.
Bij fusie gaan arbeidsovereenkomsten automatisch over, maar er is bijzondere aandacht vereist voor CAO's en overlegorganen.
Informatieplicht volgens CAO nr. 32bis
Volgens CAO nr. 32bis moet je als werkgever je overlegorganen bv.:
- de ondernemingsraad,
- het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW),
- of de vakbondsafvaardiging
- tijdig informeren en consulteren over de overgang.
Zijn er geen overlegorganen aanwezig? Dan moet je de werknemers rechtstreeks informeren.
Impact op CAO’s en overlegorganen
Collectieve arbeidsovereenkomsten die golden bij de over te nemen vennootschap blijven niet automatisch gelden voor de nieuwe structuur. Dat kan dus gevolgen hebben voor arbeidsvoorwaarden.
Daarnaast heeft een fusie ook impact op bestaande ondernemingsraden en CPBW’s. Deze blijven doorgaans bestaan tot de volgende sociale verkiezingen, wanneer de aard van de technische bedrijfseenheid opnieuw wordt bepaald.
Intellectuele eigendomsrechten
Beschikt de over te nemen vennootschap over intellectuele eigendomsrechten, zoals merken, octrooien of modellen? Dan moet de overdracht vaak formeel geregistreerd worden bij de bevoegde instanties. Zonder die registratie is het mogelijk dat de rechten juridisch niet correct overgaan naar de nieuwe vennootschap.
Vergunningen en licenties
Veel vergunningen en licenties zijn verbonden aan een specifieke vennootschap. Daarom moet je bij een fusie vaak een expliciete kennisgeving doen aan de bevoegde overheid, of zelfs een nieuwe goedkeuring aanvragen.
Dit geldt bijvoorbeeld voor:
- milieuvergunningen
- bouwvergunningen
- uitbatingsvergunningen (bv. horeca)
- sectorspecifieke licenties
De overdracht van vergunningen bij een fusie is dus zelden volledig automatisch.
Besluit
De situaties hierboven illustreren enkele veelvoorkomende aandachtspunten. Hieruit blijkt dat een fusie zelden stopt bij het strikt vennootschapsrechtelijke proces. Ook praktische en sectorgebonden aspecten spelen een rol. Contracten, vastgoed, personeel, vergunningen en intellectuele eigendomsrechten kunnen elk specifieke aandachtspunten of formaliteiten vereisen. Een goede voorbereiding is dan ook essentieel om het volledige potentieel van de fusie te benutten en operationele continuïteit te garanderen.
